Friday, May 16, 2025

Bahaya Rokok dan Vape bagi Remaja

 Bahaya Rokok dan Vape bagi Remaja



Rokok dan vape merupakan dua produk tembakau dan nikotin yang saat ini marak dikonsumsi oleh remaja. Meskipun banyak yang menganggap vape sebagai alternatif yang lebih "aman" daripada rokok konvensional, keduanya tetap membawa risiko besar terhadap kesehatan, terutama bagi tubuh remaja yang masih dalam masa pertumbuhan.

Rokok mengandung lebih dari 7.000 bahan kimia berbahaya, termasuk tar, karbon monoksida, dan nikotin. Nikotin adalah zat adiktif yang dapat menyebabkan kecanduan dan memengaruhi perkembangan otak remaja. Selain itu, perokok aktif memiliki risiko tinggi mengalami penyakit jantung, kanker paru-paru, dan gangguan pernapasan.

Sementara itu, vape atau rokok elektrik juga mengandung nikotin dan bahan kimia lain seperti formaldehida dan logam berat. Beberapa kasus menunjukkan bahwa penggunaan vape dapat menyebabkan gangguan paru-paru akut yang disebut EVALI (E-cigarette or Vaping Product Use-Associated Lung Injury). Efek jangka panjang dari penggunaan vape juga belum sepenuhnya diketahui, mengingat produk ini relatif baru dan terus berkembang.

Selain dampak kesehatan, rokok dan vape juga berdampak negatif terhadap aspek sosial dan ekonomi remaja. Kebiasaan merokok atau vaping dapat mengurangi performa belajar, memicu pergaulan bebas, serta membebani keuangan pribadi dan keluarga.

Untuk itu, penting bagi remaja untuk memahami bahaya yang ditimbulkan oleh rokok dan vape. Edukasi dari lingkungan sekolah dan keluarga sangat dibutuhkan agar remaja mampu membuat keputusan yang sehat dan bertanggung jawab. Remaja adalah masa depan bangsa, dan menjaga kesehatan adalah langkah awal untuk meraih masa depan yang cerah dan bebas dari ketergantungan nikotin.

Salah satu strategi yang dapat diterapkan adalah menggiatkan kampanye anti rokok dan vape di lingkungan sekolah melalui media poster, video edukatif, dan diskusi interaktif. Selain itu, sekolah juga dapat bekerja sama dengan puskesmas atau lembaga kesehatan untuk menyelenggarakan seminar kesehatan dan layanan konseling bagi siswa yang terindikasi menggunakan produk tembakau.

Remaja juga diharapkan mampu menjadi agen perubahan bagi teman sebaya dengan memberikan contoh perilaku hidup sehat. Menghindari rokok dan vape bukan hanya demi kesehatan diri sendiri, tetapi juga sebagai bentuk kepedulian terhadap lingkungan sekitar. Dengan tekad kuat dan dukungan yang tepat, remaja Indonesia dapat tumbuh menjadi generasi yang sehat, produktif, dan bebas dari jeratan nikotin.

Sunday, November 5, 2023

Rangkuman Wirausaha Produk Rekayasa Sistem Teknik

 


Sistem berasal dari bahasa Latin systema, bahasa Yunani sustema yang artinya satu kesatuan yang terdiri dari komponen atau elemen yang dihubungkan bersama untuk memudahkan aliran informasi, materi, atau energi untuk mencapai suatu tujuan.

Sistem bertujuan untuk meningkatkan efektivitas pendayagunaan berpikir sistem untuk pemecahan masalah.

Sistem merupakan keterpaduan antar elemen sistem yang saling berinteraksi, sharing, sinergi dan kolaborasi untuk suatu tujuan tertentu, dengan proses mekanisme metabolisme loop feedbeck, input proses output dengan target produk dan waktu pencapaian tertentu.

Mekanisme kontrol yang terdiri dari perencanaan, pelaksanaan, dan evaluasi secara kontinyu, bersifat terbuka dan mempunyai batasan-batasan tertentu. 

Produk elektronika dengan sistem teknik kendali otomatis dapat dimaknai sesuatu yang bekerja sesuai dengan keinginan pengguna. Produk otomatis ini sudah banyak kita jumpai di pasar baik yang sederhana maupun yang sudah kompleks. Contoh sederhana yang sering kita jumpai adalah rice cooker.

Kemudahan, kesederhanaan dan manfaat yang nyata dan keuntungan dari sistem teknik secara otomatis ini dapat meningkatkan keefektifan kerja sehingga pengguna dapat melakukan aktiitas yang lainnya.

dministrasi usaha mencakup aspek perizinan usaha, surat menyurat, pencatatan transaksi yang meliputi pencatatan transaksi keuangan dan pencatatan transaksi barang atau jasa dan aspek pajak baik pajak pribadi maupun pajak.

Demikianlah rangkuman mata pelajaran Prakarya kelas 11 Bab 2 wirausaha produk rekayasa sistem teknik semester 1 Kurikulum Merdeka.

Sunday, May 22, 2022

AKSARA JAWA

 AKSARA JAWA




I. AKSARA REKAN

AKSARA NGLEGENA

 

Aksara Nglegena cacahe ana 20. Aksara iki kabeh nglambangake fonem-fonem basa Jawa. Saben aksara nduweni aksara pasangan. Ing ngisor iki wujude aksara Jawa lan pasangane.


Aksara Jawa

 





          Pasangan




Sandangan Swara






 


AKSARA REKAN

Aksara rekan kuwi aksara aksara Hanacaraka sing ditambahi tandha dhiakritik arupa cecag telu. Cecag tlu iki karepe kanggo “ngreka” fonem-fonem saka basa manca , utamane basa arab, mula diarani aksara rekan.

 


 

Tuladha panganggone aksara rekan:

 


2. AKSARA MURDA

 PENGERTEN LAN TULADHANE AKSARA MURDA

Pengertian dan contoh aksara murda


  1.   AKSARA MURDA 
Aksara murda yaiku murda kuwi tegese sirah utawa sesirah utawa bisa diarani aksara gedhe aksara gedhe (bahasa indonesia huruf kapital). aksara murda iki kalebu jinisi aksara ing basa Jawa, kaya sing wis dimangerteni yen aksara jawa liya kuwi ana 1. aksara legena (ha, na, ca, nganti nga); 2.aksara rekan, 3. aksara angka; 4. aksara swara. 

[aksara murda adalah "murda" berarti kepala atau bisa disebut aksara besar (dalam bahasa indonesia sering dikenal huruf kapital. Aksara Murda ini termasuk jenis aksara-aksara Jawa. Seperti yang kita ketahui bahwa aksara Jawa itu terdiri dari 1. aksara legena (ha. na. ca, sampai nga); 2. aksara rekan; 3. Aksara angka; 4. aksara swara.]

Tuladha Aksara murda ing ngisor iki: 
Contoh aksara murda dibawah ini:


2.Panganggone Aksara Murda
  • Kanggo Nulis Jeneng wong (untuk menulis nama orang)
  • Kanggo nulis jenenge panggonan/papan {untuk menulis nama tempat} (contoh: Surabaya, Semarang)
  • kanggo nulis gelas pakurmatan yaiku pangkat, gelar, utawa kalungguhan {untuk menulis gelar kehormatan yaitu pangkat, gelar, atau kedudukan} (tuladha: Gubernur, Bupati, Kiyai, Prabu, Senopati, Jendral lan liya-liyane) 
  • Kanggo nulis jenenge instansi {untuk menulis nama instansi} (contoh: nama sekolah, nama perusahaan, nama paguyuban)
3. Aturan Nulis Aksara Murda
  • saben satembung (satu kata) cukup siji wae sing ditulis nganggo aksara murda. carane diurut saka ngarep dhewe nganti mburine tembung lan ditulis aksara murdane. Dene ing tembung mau ora ana aksara murdane tegese ora prelu nganggo aksara murda.                                           [setiap satu kate cukup ditulis satu aksara murda, dengan cara diurutkan dari awal sampai akhir kata sampai ketemu aksara murdanya. namun jika tidak ditemukan aksara murdanya maka kata tersebut tidak perlu menggunkan aksara murda]
  • Wiwitan ukara ora prelu ditulis nganggo aksara murda, kaya ing tata tulis huruf kapital bahasa indonesia. nanging nalika wiwitan ukara mau jeneng uwong, gelar jeneng instansi tetep ditulis nganggo aksara murda.                                                                                                                   [awal kalimat tidak perlu ditulis aksara murda, seperti tata cara penulisan huruf kapital dalam bahasa indonesia. namun jika awalan kalimat tadi termasuk nama orang, gelar, tempat, maka tetap dicari penggunaan aksara murdanya] 
  • Aksara Murda bisa diwenehi sandhangan [aksara murda bisa diberi sandhangan]


  • Aksara murda bisa diwenehi sandhangan lan uga dadi pasangan. [aksara murda bisa diberi sandhangan dan juga bisa menjadi pasangan]

  • Aksara Murda ora bisa dadi panyigeg wanda/ ora bisa dadi paten. [aksara murda tidak bisa jadi panyigeg wanda atau tidak bisa jadi huruf mati]




TEMBANG MACAPAT

 TEMBANG MACAPAT




Karya sastra Jawa sing minangka warisane leluhur ana akeh maceme sing bisa awake dhewe petuki nganti saiki. Salah sawijine geguritan Jawa sing kerep awake dhewe rungokake yaiku tembang macapat, sing minangka pametu cipta sastra Jawa anyar sing nggunakake basa Jawa anyar (Saputra, 2010: 12-13). Miturut ukura liyane, tembang macapat yaiku minangka wujud geguritan Jawa sing migunakake bahasa Jawa anyar, tinalenan karo paugeran guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu.

Macapat kagolong geguritan tradisional Jawa, saben ayat macapat nduweni baris ukara sing kasebut gatra, lan saben gatra nduweni sakrenane guru wilangan tartamtu, lan akhir saka suara sing disebut guru lagu. Tembang macapat diartekne dadi maca papat-papat, yaiku maksude cara maca sing kajalin saben papat suku tembung.

Pangerten Macapat

Karya sastra Jawa sing minangka warisane leluhur ana akeh maceme sing bisa awake dhewe petuki nganti saiki. Salah sawijine geguritan Jawa sing kerep awake dhewe rungokake yaiku tembang macapat, sing minangka pametu cipta sastra Jawa anyar sing nggunakake basa Jawa anyar (Saputra, 2010: 12-13). Miturut ukura liyane, tembang macapat yaiku minangka wujud geguritan Jawa sing migunakake bahasa Jawa anyar, tinalenan karo paugeran guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu.Puisi tradisional Jawa utawa tembang biasané dipérang dadi telung kategori: tembang cilik, tembang tengahan lan tembang gedhé. Macapat digolongaké kategori tembang cilik lan uga tembang tengahan, déné tembang gedhé arupa kakawin utawa puisi tradhisional Jawa Kuna, nanging ing jaman Mataram Anyar, ora dipatrapaké prabédan antara suku kata dawa lan cendhak. Saliyané kuwi tembang tengahan uga bisa ngarujuk marang kidung, puisi tradhisional jroning basa Jawa Tengahan.

Yèn dibandhingaké karo kakawin, aturan-aturan jroning macapat kuwi béda lan luwih gampang dipatrapaké jroning basa Jawa amarga béda karo kakawin sing didhasaraké marang basa Sanskerta, jroning macapat prabédan antara suku kata dawa lan cendhak dilirwakaké.

Aturan-aturan iku ana ing:
a.       Guru gatra            : wilangan larik/gatra saben pada (basa Indonesia: bait).
b.      Guru wilangan      : wilangan wanda (Indonesia: suku kata) saben gatra.
c.       Guru lagu             : tibané swara wanda ing pungkasan ing saben gatra.

Timbulipun Sekar Macapat

Tembang Macapat sampun wonten nalika jaman Majapahit, ananging sakalangkung anem saking sekar Tengahan. Sekar Macapat menika manut Tedjohadisumarto karipta dening Prabu Dewawasesa/ Prabu Banjaransari kala taun Jawi 1191 utawi 1269 masehi.

Antawisipun sekar Macapat kaliyan Tengahan menika meh memper. Paugeranipun meh sami (guru gatra, guru wilangan, saha guru lagu), ingkang mbedakaken naming basanipun. Sekar Tengahan ngangge basa Jawi tengahan, dene sekar Macapat ngangge basa Jawi enggal. Ing sekar Tengahan limrahipun cakepan winastan kidung, mila wonten kidung Durma, kidung Sinom. Cakepan kasebat sinerat wonten ing Kidung Sundayana.

Macapat kerep dijarwakaké minangka maca papat-papat awit carané maca pancèn rinakit saben patang wanda. Nanging iki dudu siji-sijiné makna, penafsiran liyané uga ana. Sajabané sing wis kasebut ing dhuwur, makna liya yakuwi tembung -pat ngarujuk marang cacahing tandha diakritis (sandhangan) jroning aksara Jawa sing relevan jroning panembangan macapat.

Banjur miturut Serat Mardawalagu, sing dikarang dening Ranggawarsita, macapat minangka cekakan saka frasa maca-pat-lagu sing tegesé "nglagokaké nada kapapat".Saliyané maca-pat-lagu, isih ana manèh maca-sa-lagu, maca-ro-lagu lan maca-tri-lagu.

Miturut ujaring kandha maca-sa klebu kategori paling tuwa lan diciptakaké déning para Déwa lan diturunaké marang pandita Walmiki lan ditangkaraké déning sang pujangga istana Yogiswara saka Kedhiri. Nyatané iki klebu kategori sing saiki disebut kanthi jeneng tembang gedhé.

Maca-ro klebu tipe tembang gedhé yakuwi cacahing bait (pada) saben pupuh bisa kurang saka papat sauntara kuwi cacahing sukukata (wanda) jroning saben bait (pada) ora mesthi padha lan diciptakaké déning Yogiswara.

Maca-tri utawa kategori sing katelu yakuwi tembang tengahan sing miturut ujar diciptakaké déning Resi Wiratmaka, pandhita istana Janggala lan disampurnakaké déning Pangeran Panji Inokartapati lan saduluré. Wusanané, macapat utawa tembang cilik diciptakaké déning Sunan Bonang lan diturunaké marang para wali.

  Gunggungipun tembang macapat
Gunggungipun tembang macapat wonten 11, inggih menika:

1.      Mijil
2.      Kinanthi
3.      Sinom
4.      Asmarandana
5.      Dhandhanggula
6.      Gambuh
7.      Maskumambang
8.      Durma
9.      Pangkur
10.  Megatruh
11.  Pocung


 Watak lan Gunane Tembang Macapat
Nama Sekar :Watak Ginanipun
Mijil : asih, prihatin, pangajab mulang tiyang ingkang nembe prihatin
Kinanthi : seneng, asih, kasmaran mituturi, pratelan tresna, mulang
Sinom : ethes, prasaja piwulang, wewarah
Asmaradana : tresna, sedhih, sengsem nggambaraken kakesitan, mulang, tresna
Dhandhanggula : luwes, gumbira, endhah mahyakaken tresna, sedhih nandhang tresna, mbuka sekar/ srat, mahyaaken kahanan menapa kemawon cocok
Maskumambang : nelangsa, ngeres-ngeresi, sedhih mahyakaken raos panalangsa
Durma :keras, nepsu, semangat nggambaraken tiyang nepsu, perang
Pangkur : sereng, nepsu, gandrung pitutur radi srengen, gandrung
Pocung : sembrana, parikena, lucu cangkriman, crita lucu, guyon
Gambuh : sumanak, sumadulur mulang, pitutur
Megatruh : prihatin, getun, keduwung, sedhih cariyos ingkang sedhih, getun
Balabak : sembrana, saenake, lucu guyonan sakepenake, sembrana
Wirangwong
Wibawa :mahyakaken keagungan, kaendahan, piwulang
Girisa : gagah, wibawa, wanti-wanti piwulang, kasepuhan
Jurudemung : kenes (genit) mancing brahi

Guru Gatra, Guru Lagu lan Guru Wilangan Tembang Macapat
1.      Mijil = 10i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u
2.      Kinanthi = 8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i
3.      Sinom = 8a, 8i, 8a, 8i, 7i, 8u, 7a, 8i, 12a
4.      Asmaradana = 8i, 8a, 8e/o, 8a, 7a, 8u, 8a
5.      Dhandhanggula = 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
6.      Maskumambang = 12i, 6a, 8i, 8a
7.      Durma = 12a, 7i, 6a, 7a, 8i, 5a, 7i
8.      Pangkur = 8a, 11i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i
9.      Gambuh = 7u, 10u, 12i, 8u, 8o
10.  Megatruh = 12u, 8i, 8u, 8i, 8o
11.  Pocung = 12u, 6a, 8i, 12a

Macapat iki uga sinebut tembang macapat asli, kang umumé dienggo sumrambah ing ngendi-ngendi. Urut-urutané tembang Jawa iku padha karo lelakoning manungsa saka mulai bayi abang nganti tumekaning pati. Mungguh kaya mangkéné urut-urutané tembang kaya kang ing ngisor iki:

1.        Maskumambang
Gambaraké jabang bayi sing isih ono kandhutané ibuné, sing durung kawruhan lanang utawa wadhon, Mas ateges durung weruh lanang utawa wadhon, kumambang ateges uripé ngambang nyang kandhutané ibuné.

Apan kaya mangkono wewatek neki (12 i)
Sanadyan wong tuwa (6 a)
Yen duwe watek tan becik (8 i)
Miwah tindak tan prayoga (8 a)

2.        Mijil
Ateges wis lair lan jelas priya utawa wanita.

Lan dimantep mring panggawe becik (10 i)
Lawan wekas ing  ngong (6 o)
Aja kurang, iya panrimané (10 é)
Yen wis tinitah marang Hyang widhi (10 i)
Ing badan puniki (6 i)
Wus pepancen ipun (6 u)
3.        Sinom
Ateges kanoman, minangka kalodhangan sing paling wigati kanggoné wong anom supaya bisa ngangsu kawruh sak akèh-akèhé.

Nulada laku utama (8 a)
Tumrap ing wong tanah Jawi (8 i)
Wong Agung ing Ngeksi Ganda (8 a)
Panembahan senapati (8 i)
Kepati amarsudi (7 i)
Sudaning hawa lan nepsu (8 u)
Pinesu tapa brata (7 a)
Tanapi ing siyang ratri (8 i)
Amemangun karye naktya sing sasama (12 a)

4.      Kinanthi
Saka tembung kanthi utawa tuntun kang ateges dituntun supaya bisa mlaku ngambah panguripan ing alam ndonya.

Dadiya laku nireku (8 u)
Cegah dhahar lawan guling (8 i)
Lawan aja sukan sukan (8 a)
Anganggowa sawatawis (8 i)
Ala wateke wong suko(8 o)
Nyuda prayitna ning batin(8i)

5.      Asmarandana
Ateges rasa tresna, tresna marang liyan (priya lan wanita lan kosok baliné) kang kabèh mau wis dadi kodrat Ilahi.

Aja turu soré kaki (8 i)
Ana Déwa nganglang jagad (8 a)
Nyangking bokor kencanané (8 é)
Isine donga tetulak (8 a)
Sandhang kelawan pangan (7 a)
Yaiku bagéyanipun (8 u)
wong melek sabar narima (8 a)

6.      Gambuh
Saka tembung jumbuh / sarujuk kang ateges yèn wis jumbuh / sarujuk njur digathukaké antarane priya lan wanita sing padha nduwèni rasa tresna mau, ing pangangkah supaya bisaa urip bebrayan.

Sekar gambuh ping catur (7 u)
Kang cinatur polah kang kalantur (10 u)
Tanpa tutur katula-tula katali (12 u)                  
Kadaluwarso katutur (8 u)
Kapatuh pan dadi awon (8 o)

7.      Dhandhanggula
Nggambaraké uripé wong kang lagi seneng-senengé, apa kang digayuh bisa kasembadan. Kelakon duwé sisihan / kulawarga, duwé anak, urip cukup kanggo sak kulawarga. Mula kuwi wong kang lagi bungah / bombong atine, bisa diarani lagu ndandanggula.

Lamun sira anggeguru kaki (10 i)
Amiliha manungsa kang nyata (10 a)
Ingkang becik martabate (8 é)
Sarta kang wruh ing hukum (7 u)
Kang ngibadah lan kang wirangi (9 i)
Sokur oleh wong tapa (7 a)
Ingkang wus amungkur (6 u)
Tan mikir paweweh ing lyan (8 a)
Iku pantes sira guranana kaki (12 i)
Sartane kawruhana (7 a)

8.      Durma
Saka tembung darma/wèwèh. Wong yen wis rumangsa kacukupan uripé, banjur tuwuh rasa welas asih marang kadang mitra liyané kang lagi nandhang kacintrakan, mula banjur tuwuh rasa kepéngin darma/wèwèh marang sapadha - padha. Kabèh mau disengkuyung uga saka piwulangé agama lan watak sosialé manungsa.

Wusnya tibeng bentala prabu Rahwana (12 a)
Pancasonane dadi  (7 i)
Sirna tatu nira (6 a)
Tung tumpulih sedaya (7 a)
Nepak bau kradha angrik (8 i)
Ndedel ngawiyat (5 a)
Ngusir nanendra peksi (7 i)


9.      Pangkur
Saka tembung mungkur kang ateges nyingkiri hawa nepsu angkara murka. Kang dipikir tansah kepingin wèwèh marang sapadha - padha.

Sekar Pangkur kang winarna (8 a)                             
lelabuhan kang kanggo wong aurip (11 i)
ala lan becik puniku (8 u)
prayoga kawruhana  (7 a)
adat waton puniku dipun kadulu (12 u)                           
miwa ingkang tatakrama (8 a)
den kaesthi siyang ratri (8 i)

10.  Megatruh
Saka tembung megat roh utawa pegat rohe / nyawane, awit wis titi wanciné katimbalan marak sowan mring Sing Maha Kuwasa.

Na ra kena sinelak selak pineluk (12 u)                
Mring kang ngadhang adhang sisip (8 i)
Yen loro anggepi reku (8 u)
Teman kether maring ngening (8 i)
Adoh kae let tan adoh (8 o)


11.  Pocung
Yen wis dadi layon / mayit banjur dibungkus mori putih utawa dipocong sak durungé dikubur.

Ngelmu iku kelakone kanthi laku (12 u)
Lekase lawan kas (6 a)
Tegese kas nyantosani (8 i)
setya budya pangekesing dur angkara (12 a)

Konsep Biologi untuk pembelajaran TKA Biologi Kelas XII

  🌳 Keanekaragaman Hayati Keanekaragaman hayati (Biodiversitas) adalah totalitas variasi kehidupan di bumi. Untuk analisis TKA, Anda wajib...